عملکرد بانک ملی در صدور کارت‌های اعتباری در نیمه نخست امسال بررسی شد.

به گزارش بانکداران ۲۴ (Banker)،کارت‌های اعتباری بانک ملی که بر مبنای عقد مرابحه و قانون عملیات بانکی بدون ربا ایجاد گشته، به سه دسته تقسیم می‌شوند، و این سه دسته از انتهای سال ۹۴ ایجاد شده‌اند، شرایط و مزایای متفاوتی را برای استفاده‌کنندگان ایجاد می‌کند. در ادامه شرح مختصری از ویژگی‌های انواع کارت‌های اعتباری بانک ملی به همراه آمار و درصد صدور هر یک از این کارت‌ها بیان شده است.
بانک ملی ایران بزرگترین بانک جهان اسلام، از مهرماه سال ۱۳۹۴ اقدام به صدور انواع کارت‌های اعتباری کرده است. در این مقاله نگاهی به انواع کارت‌های اعتباری و عملکرد بانک ملی به عنوان بزرگترین و فعال‌ترین بانک صادرکننده کارت‌های اعتباری خواهیم داشت.
 


منظور از کارت اعتباری بانک ملی ایران، کارتی الکترونیکی است که دارنده آن می‌تواند از محل اعتبار تخصیص یافته در حساب کارت توسط بانک به منظور خرید کالا و خدمات از پذیرندگان ‌کارت تا سقف اعتبار براساس ضوابط و مقررات و با رعایت مفاد و شرایط تعریف شده در قرارداد مربوطه استفاده کند.
کارت‌های اعتباری بانک ملی که بر مبنای عقد مرابحه و قانون عملیات بانکی بدون ربا ایجاد گشته، به سه دسته تقسیم می‌شوند، و این سه دسته از انتهای سال ۹۴ ایجاد شده‌اند، شرایط و مزایای متفاوتی را برای استفاده‌کنندگان ایجاد می‌کند. در ادامه شرح مختصری از ویژگی‌های انواع کارت‌های اعتباری بانک ملی به همراه آمار و درصد صدور هر یک از این کارت‌ها بیان شده است.

آمار‌های منتشر شده در ۶ ماهه اول سال ۹۵ از سوی بانک مرکزی نشان‌دهنده این نکته است که بانک ملی در بین همه بانک‌های دولتی و خصوصی رتبه اول را در صدور و توزیع کارت‌های اعتباری در کشور دارد. این در حالی است که آمار بعضی از بانک‌های کشور در صدور انواع کارت‌های اعتباری به ویژه کارت اعتباری مرابحه صفر است.

آمار صدور کارت‌های بانکی/ بانک ملی در صدر جدول توزیع کارت‌های اعتباری
در آمار ارائه شده از سوی بانک مرکزی (بولتن اقتصادی شاپرک شماره ۱۳)، درخصوص کل کارت‌های صادره اعم از نقدی و اعتباری از سوی بانک‌های کشور در شش ماه اول ۱۳۹۵، تعداد کارت‌های دارای حداقل یک تراکنش، متعلق به ۳۵ بانک صادرکننده مجموعا در حدود ۷۰ میلیون کارت اعلام شده است؛ که سهم هر بانک از تعداد کل کارت‌های بانکی تراکنش‌دار در نمودار زیر مشخص شده است.

مطابق این نمودار تعداد کارت‌های بانکی که حداقل یک تراکنش با آنها انجام شده باشد، در بین بانک‌های کشور به ترتیب در بانک‌های ملی ایران، ملت و صادرات دارای بالاترین عدد و بیشترین سهم است.
براساس این نمودار، در مجموع توزیع هر سه نوع کارت بانک ملی بهترین عملکرد را در بین بانک‌های دولتی و خصوصی با ۲۰٫۸۰ درصد، دارد. بانک ملت با ۱۲٫۷۶ و بانک صادرات با ۱۲٫۳۳ درصد در رتبه‌های بعدی صدور کارت‌های بانکی تراکنش‌دار هستند.
مطابق اعلام گزارش اقتصادی شاپرک در تیرماه سهم بانک‌های مختلف به تفکیک در هر یک از کارت‌های برداشت، بی‌نام و اعتباری به شرح جدول زیر است.

همانطور که در این نمودار مشاهده می‌کنید بانک ملی ایران در طی ۳ ماهه اول امسال بانک ملی ایران به تنهایی ۵/۴۷ درصد کل کارت‌های اعتباری شبکه بانکی کشور را صادر کرده است.

کارت اعتباری مرابحه بانک ملی ایران
به نوشته بانکداری الکترونیک، دارنده این نوع کارت اعتباری می‌تواند اعتبار اختصاص داده شده از سوی بانک را برای خرید کالا و خدمات مورد نظر خود مصرف کند و میزان اعتباری که مصرف کرده به همراه سود آن را ظرف حداکثر ۳۶ ماه بازپرداخت کند، با این وصف که با هر پرداخت فرد، اصل اعتبار پس از کسر سودهای متعلقه به اعتبار فرد بازگردانده شده و مجددا قابل استفاده است. بازپرداخت بدهی کارت اعتباری مرابحه در سیستم کارت اعتباری با قابلیت پرداخت یکجا در مهلت پرداخت صورتحساب در قالب تسهیلات مرابحه کوتاه‌مدت و پرداخت اقساطی (حداکثر چهار انتخاب از بازه‌های ۳، ۶، ۱۲، ۱۸، ۲۴ و ۳۶ ماهه براساس اعتبار مصرفی در هر ماه) در قالب تسهیلات مرابحه بلندمدت اقساطی با حق انتخاب دارنده کارت در هر صورتحساب امکان‌پذیر است. مجموع خریدهای دارنده کارت طی دوره یک ماهه (صورت حساب ماهانه) یک فقره تسهیلات محسوب می‌شود. بازپرداخت تسهیلات اعطایی حداکثر سه ساله (۳۶ ماهه) تعیین شده است و سود تسهیلات اعطایی کارت‌های یاد شده براساس نرخ عقود مبادله‌های مرابحه (در حال حاضر۱۸درصد) از زمان خرید کالا یا خدمات محاسبه می‌شود.
 


کارت‌های اعتباری مرابحه خود در سه نوع برنزی، نقره‌ای و طلایی صادر می‌شوند؛ که تفاوت این سه نوع کارت در مبالغ اعتبار اختصاص گرفته به آن است. به این صورت که، مبلغ اعتبار کارت‌های برنزی ۱۰ تا ۱۰۰ میلیون ریال؛ مبلغ اعتبار کارت‌های نقره‌ای ۱۱۰ تا ۳۰۰ میلیون ریال؛ مبلغ اعتبار کارت‌های طلایی ۳۱۰ تا ۵۰۰ میلیون ریال است.
تعداد کارت‌های اعتباری مرابحه که تاکنون توسط بانک ملی صادر شده است ۱۵۰ هزار کارت تا ۱۵ مهرماه بوده است. که اعتباری مصرفی آن تاکنون به بیش از ۱۴ هزار میلیارد ریال (به صورت اعتبار گردشی) رسیده است.
کارت اعتباری مرابحه فراگیر
نوع دومی از کارت‌های اعتباری که توسط بانک ملی صادر می‌شود کارت‌های اعتباری فراگیر هستند. در این نوع از کارت‌ها در صورتی که مشتریان نسبت به پرداخت بدهی (مجموع خریدهای طی دوره یک ماهه) به هر مبلغی اعم از کل اعتبار استفاده شده یا قسمتی از آن درمهلت پرداخت هر صورت حساب ماهانه به صورت یکجا اقدام کنند، بدهی پرداخت شده مشمول هیچ‌گونه سودی نمی‌شود.
این نوع کارت ویژه مشتریان دارای حساب جاری با گردش مناسب تا پایان شهریورماه صادر می‌شده است وتا مهرماه سال جاری بانک ملی اقدام به صدور بیش از ۶۵ هزار کارت اعتباری از این نوع کرده است.
جدول‌های زیر وضعیت توزیع کارت‌های اعتباری بانک ملی در ماه‌های سال ۱۳۹۵ را نشان می‌دهند.

کارت خرید اعتباری (کالای ایرانی)
منظور از کارت اعتباری خرید کالای ایرانی، کارتی است که دارنده آن می‌تواند از محل اعتبار تخصیص‌یافته در حساب کارت توسط بانک، به منظور خرید از مراکز خرید کالاهای بادوام مصرفی ایرانی (تولید داخل) که سیاهه آنها توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت اعلام شده، تا سقف اعتبار تعیین شده براساس ضوابط و مقررات و با رعایت مفاد و شرایط تعریف شده در قرارداد مربوطه استفاده کند.
این کارت به صورت قرارداد گروهی و در مرحله اول برای کارکنان شاغل در آموزش و پرورش که از طریق سازمان یاد شده معرفی شده‌اند صادر شد. این کارت‌ها از نوع وام کارت محسوب شده و قابلیت استفاده مجدد و اختصاص اعتبار گردشی را ندارد.
تعداد کارت‌های خرید اعتباری که تا ابتدای مهرماه ۱۳۹۵ توسط بانک ملی بیش از ۷۲ هزار کارت رسیده است. جدول‌های زیر وضعیت توزیع صدور کارت خرید کالای ایرانی و کارت اعتباری بانک ملی ایران در ماه‌های سال ۱۳۹۵ را نشان می‌دهند. اخیرا اجازه صدور این نوع کارت تا پایان آذرماه تمدید شده و سازمان‌های جدیدی به لیست آن اضافه شده‌اند.
لازم به توضیح است که بانک ملی ایران با در حال حاضر با صدور بیش از ۲۲۰ هزار کارت اعتباری رتبه اول را در کشور از آن خود کرده و میزان تراکنش‌های انجام شده با کارت اعتباری تا‌کنون مبلغی بیش از ۱۶ هزار و۱۲۲ میلیارد ریال است. در جدول‌های زیر به مقایسه وضعیت دو نوع کارت اعتباری صادر شده از این بانک پرداخته می‌شود.