قانون Return سازمان امور مالیاتی در مالیات حقوق

یکی از نگرانی ها و نکاتی که معمولا پرسنل شرکتها و حقوق بگیران شرکت ها و سازمان های دولتی دارند این مساله هست که فیش حقوقی که دریافت می دارند بصورت درست محاسبه گردیده است و اینکه مالیات و بیمه ای که برای آنها محاسبه شده،صحیح هست.با توجه به اینکه حقوق و مزایای کارکنان عمدتا بصورت سیستمی و فرمول های از پیش تعریف شده و تست شده محاسبه می گردد احتمال وجود اشتباه در محاسبات حقوق بسیار اندک می باشد.حال اگر ما فیش حقوقی خود را دریافت نمودیم و در آن مالیات محاسبه شده دارای اشتباه بود چگونه می توانیم آنرا از سازمان امور مالیاتی دریافت داریم؟اصلا می شود مالیاتی را که به سازمان امور مالیاتی واریز شده را مسترد ساخت

جواب به این سوال بهره مندی و استفاده از قانون Return  سازمان امور مالیاتی است. این قانون امکان برگشت مالیات اضافی که توسط سازمان امور مالیاتی از اشخاص اخذ شده است را فراهم می کند. این بخش اختصاص دارد به کارکنان و افرادی که مالیات حقوق اضافی پرداخت کرده اند و یا از آنها توسط کارفرما اخذ شده است.

بر اساس این قانون مالیات اضافی مالیات حقوق مسترد خواهد شد فقط به شرطی که از مهلت مقرر عبور نکند، منظور از مهلت مقرر تیرماه سال آینده است که دقیقاً آخرین مهلت ارائه اظهارنامه می باشد و فقط به پرونده های تا پایان سال قبل رسیدگی می شود.

حالا افرادی که متوجه پرداخت مالیات اضافی حقوق شده اند باید همانند شرکتها اظهارنامه تکمیل و ارسال کنند. منظور ارائه اظهارنامه توسط شخص حقوق بگیر می باشد. در ادامه روند اجرای آن را با ذکر یک مثال توضیح می دهم. اجازه بدهید پاسخ این اشتباه را ریشه ای تر بررسی کنیم. هر ساله مبلغی به عنوان معافیت از سوی سازمان امور مالیاتی اعلام می شود که طبق آن بخشنامه مبلغی به عنوان سقف معافیت مالیاتی در نظر گرفته می شود. روال کار هم به این صورت است که مثلاً معافیت یک سال ۱۵۶,۰۰۰,۰۰۰ میلیون می باشد حسابدار مبلغ را تبدیل به ماه می کند حاصل مثلاً ۱۳,۰۰۰,۰۰۰ریال می گردد. شما به عنوان حسابدار ، کل حقوق و مزایا تا حد ۱۳،۰۰۰،۰۰۰ریال معاف محسوب نموده و مابقی را مثلا به نرخ بخشنامه ۱۰ درصد در نظر می گیرید؟

سوال اینجاست فردی که  مجموع دریافتی در طول سال بیشتر از ۱۵۶،۰۰۰،۰۰۰ نبوده ، چه تکلیفی دارد؟ فرض کنید ایشان در ماه اول و دوم ۳۰,۰۰۰,۰۰۰ریال و در ماههای بعدی، حقوق زیر حد نصاب دریافت کرده است. حسابدار هم بابت دو ماه اول نرخ ۱۰ درصد را اعمال نمود است، حال آنکه کارمند ادعا می کند کل کاکرد یکسال منطبق با حد نصاب بوده و نباید هیچگونه مالیاتی پرداخت نماید! 

سازمان امور مالیاتی یک راهکار پیش روی این مشکل قرارداده است

طبق ماده ۸۷ قانون مالیاتهای مستقیم جمهوری اسلامی ایران، اضافه پرداختی بابت مالیات درآمد حقوق طبق مقررات این قانون مسترد خواهد شد

مشروط بر این که بعد از انقضای تیر ماه سال بعد تا آخر آن سال با درخواست کتبی‌حقوق بگیر از اداره امور مالیاتی محل سکونت مورد مطالبه قرارگیرد.اداره امور مالیاتی مذکور  موظف است  ظرف سه ماه از تاریخ تسلیم‌درخواست رسیدگی‌های لازم را معمول و در صورت احراز  اضافه ‌پرداختی و نداشتن بدهی قطعی دیگر در آن اداره امور مالیاتی نسبت به استرداد اضافه پرداختی از محل وصولی‌های جاری اقدام کند. در صورتی که ‌درخواست‌کننده بدهی قطعی مالیاتی داشته باشد اضافه پرداختی به ‌حساب بدهی مزبور منظور و مازاد مسترد خواهد شد.

وقتی موضوع را از طریق یکی از کارشناسان امور مالیاتی پیگیری کردم به این نتیجه رسیدم  که کارمند می بایست میزان درآمد خود را در قالب اظهارنامه به حوزه مالیاتی پرداخت کننده حقوق ارائه نماید.

برگشت مالیات حقوق نیاز به درخواست کتبی حقوق بگیر از اداره امور مالیاتی محل سکونت خود دارد که اشتباه برخی از اعتراض کنندگان همینجا رقم میخورد. درخواست کتبی به منزله تایید و واریز مبلغ مالیات اضافی از طرف سازمان امور مالیاتی قلمداد نمی گردد. درخواست کتبی حقوق بگیر باید ظرف مدت ۸ ماه ( از ابتدای مرداد سال بعد تا آخر آن سال ) صورت پذیرد.بنابراین درخواست کتبی طی سال پرداخت حقوق و یا ۴ ماه ابتدای سال بعد قابل قبول نخواهد بود.

برگشت مالیات اضافی در حقوق در صورتی که شرایط مورد تایید باشد حداکثر در ۳ ماه از تاریخ درخواست نامه کتبی حقوق بگیر انجام می گیرد. بنابراین اقدام اداره امور مالیاتی پرداخت کننده حقوق در خصوص عدم فرصت کافی جهت رسیدگی و یا استرداد اضافه پرداختی مربوطه بصورت قسطی ( طی چند مرحله ) قابل قبول نمی باشد.

 

کاربرد سامانه شناسه ملی اشخاص حقوقی

به نام خدا و سلام

یکی از پایگاه های اطلاع رسانی در کشور سامانه شناسه ملی اشخاص حقوقی کشور است.برخی از افراد این سامانه را با سامانه ثبت اسناد کشور یا سامانه ثبت شرکتها اشتباه می گیرند.و برخی دیگر هم تصور می کنند تمامی اطلاعات کدملی در اینجا قابل دسترسی است، در صورتی که تنها اطلاعات شناسه ملی در این سامانه قابل دسترسی می باشد.آدرس الکترونیکی این سامانه http://ilenc.ir/ می باشد و با تمامی مرورگرها قابل استفاده می باشد.

چرا سامانه شناسه ملی اشخاص حقوقی در امور مالی و مالیاتی تاثیر گذار است؟ 

یکی از تکالیف الزامی قانون مالیاتها که تمامی شرکتها، ارگانها و حتی اشخاص حقیقی ملزم به اجرای آن هستند ماده ۱۶۹ مکرر یا گزارش صورت معاملات فصلی می باشد.مهمترین پارامتر در این تکلیف مالیاتی درج کد اقتصادی خریداران ویا فروشندگان می باشد که با توجه به رعایت حدنصاب هر دوره باید گزارش شوند.مشکل اصلی بسیاری از حسابداران و حتی مدیران عدم دسترسی به کد اقتصادی مشتریان یا فروشندگان می باشد که سازمان امور مالیاتی راهکار خیلی خوبی ارائه نموده است. شما بجای کد اقتصادی می توانید از شناسه ملی اشخاص استفاده کنید.

یک تیر با دونشان 

شما با استفاده از سامانه اشخاص حقیقی می توانید به دو نکته مهم اشرافیت پیدا کنید، صحت سنجی هویت قانونی طرفین معامله ، دسترسی به نشانی و کدپستی انها. وقتی نام شرکت را در سامانه وارد کنید و پاسخ عدم دریافت اطلاعات را دریافت کردید مطئن باشید هنوز شرکتی با این نام به ثبت نرسیده و ممکن است شما را دچار اختلالات مالیاتی نماید.اگر در سامانه گزارش معاملات فصلی که هر سه ماه الزام به اجرای ان هستید، نتوانید شناسه ملی شرکتهای طرف خرید و یا فروش را درج کنید و همین عامل باعث درگیر کردن پرونهد مالیاتی شما به عنوان مغایرت شود.

مشکل اصلی در خصوص ارائه گزارشات فصلی   مربوط به درج شماره اقتصادی یا شناسه ملی اشخاص حقوقی در سامانه گزارشات الکترونیکی معاملات فصلی می باشد.  در حال حاضر سامانه شناسه ملی اشخاص حقوقی کشور ، خیلی راحت این مشخصات را به همراه آدرس و کدپستی تمامی اشخاص حقوقی اعم از دولتی و خصوصی در اختیار کاربران قرار می دهد . دوستانی که تمایل دارند از امکانات این سایت استفاده کنند می توانند به آدرس www.ilenc.ir رجوع کنند و اطلاعات مربوط به گزارشات خود را تکمیل نمایند .

نحوه استفاده از سامانه 

برای استفاده از سامانه، در قسمت جستجو ، فقط کافی است نام اختصاصی شرکت مورد نظرتان را در قسمت نام شخصیت وارد کنید و در ادامه تصویر امنیتی را ثبت نمایید و کلمه جستجو را کلیک کنید . ممکن است سامانه چندین نام مشابه در چندین صفحه برای شما پیدا کند که شما می توانید با دقت نام کامل و مشخصات شرکت را پیدا کنید. به عنوان مثال شما می خواهید شرکت پرشین گلف یادمان را پیدا کنید . در قسمت مورد نظر بنویسید : پرشین گلف یادمان و دیگر کلمه شرکت را قبل از وارد نکنید، چون همنام شرکت به مراتب بیشتر از هم نام اصلی شرکت است و دیگر نیازی به استفاده از این کلمه نیست.

بازهم یادآوری میکنم این سامانه فقط شرکتها و اشخاص حقوقی که دارای ثبت شرکت در اداره ثبت شرکتها می باشند را به شما نشان می دهد .

 

کاهش مالیات تا ۹۶% در قانون جدید مالیات بر ارث

مقررات مالیات بر ارث جهت متوفیان از ۱/۱/ ۱۳۹۵:

الف – کاهش در مالیات از۵۷%تا۹۶% نسبت به قانون قبل

ب – در صورت تسلیم اظهارنامه ظرف یکسال از فوت ، بدهی ها از ارزش روز فوت ماترک کسر ودر صورت مازاد و یا در موارد عدم تسلیم اظهارنامه ماترک به ارزش روز انتقال به وراث مشمول مالیات خواهد بود

ج – حل اختلاف :
۱- ناشی از ارزیابی ماترک به ارزش روز فوت و یا کسر بدهی مورد قبول ،در مراجع موضوع مواد ۲۴۴، ۲۴۷، ۲۵۱، ۲۵۱مکرر
۲– ناشی از ارزیابی ماترک به ارزش روز انتقال و میزان مالیات پس از پرداخت مالیات ، در مراجع موضوع مواد ۲۳۸، ۲۴۴، ۲۴۷، ۲۱۶، ۲۵۱، ۲۵۱مکرر

د – بابت مالیات بر ارث هیچ گونه تکلیف وجریمه ای در نظر گرفته نشده است.

کاهش در مالیات بر ارث نسبت به قبل از سال ۱۳۹۵ :

•تا(۵۷%)کاهش درمالیات ارث سپرده های بانکی و اوراق مشارکت

•تا (۹۶%) کاهش در مالیات ارث سهام بورس

•تا (۹۴%) کاهش در مالیات ارث وسائل نقلیه

•تا (۷۸%) کاهش در مالیات ارث املاک

•تا (۹۱%) کاهش در مالیات ارث حق واگذاری(سرقفلی)

•تا (۷۱%) کاهش در مالیات ارث سایر اموال ودارائیها

•کاهش مالیات ارث سرمایه گذاران خارجی در ایران از نرخ وراث طبقه دوم به نرخ وراث طبقه اول

(نرخ مالیات ارث طبقه دوم دوبرابر طبقه اول است)

ویژگی های خاص مالیات بر ارث :

الف – کسر بدهی اظهار شده ظرف یکسال از فوت ، از ارزش روز فوت ماترک :

واجبات مالی و عبادی در حدود قواعد شرعی با ارایه تأییدیه و تسویه مربوط از مراجع ذی ربط و همچنین هزینه های کفن و دفن در حدود عرف و عادت و سایر بدهی های متوفی مستند به مدارک و اسناد مثبته قانونی که اصالت آن مورد تایید اداره امور مالیاتی صلاحیت دار قرار گرفته و به موجب اظهارنامه ظرف مدت یکسال از تاریخ فوت ابراز گردیده ، از ماترک ابرازی یا شناسایی شده ،که معادل ارزش روز فوت ارزیابی شده ، به ترتیب اموال و دارایی های موضوع بند های (۱) ٬(۲) ٬(۳) ٬(۴) و (۵) ماده (۱۷) قانون کسر می گردد.

ب –حل اختلاف ارزیابی ماترک به ارزش روز فوت و یا کسر بدهی مورد قبول ، فقط در مراجع موضوع فصل سوم از باب پنجم قانون :

در خصوص مودیانی که اظهارنامه مالیات بر ارث ظرف یکسال از فوت ارائه نموده اند ، در صورتی که در تعیین ارزش اموال و دارایی های اظهارشده یا شناسایی شده توسط اداره امور مالیاتی وبدهی های متوفی جهت کسر از ماترک اختلافی بین اداره امور مالیاتی صلاحیتدار و مؤدیان ایجاد گردد٬ با اعتراض مؤدی موضوع خارج از نوبت در مراجع حل اختلاف مالیاتی موضوع مواد ۲۴۴ ،۲۴۷، ۲۵۱ و ۲۵۱ مکرر قانون مطرح و ارزش تعیین شده مطابق رأی قطعی مراجع مذکور (موضوع فصل سوم از باب پنجم قانون) ملاک عمل قرار میگیرد.(پس از ابلاغ کاربرگ (فرم) ارزیابی اموال و دارایی ها و بدهی ها ، مهلت اعتراض حسب مقررات مواد مذکور خواهد بود)

ج – مازاد ماترک پس از کسر بدهی های اظهارشده حسب مورد به مأخذ (ارزش روز انتقال)به شرح زیر مشمول مالیات است:

۱- نسبت به سپرده‌های بانکی،اوراق مشارکت و سایر اوراق بهادار و سودهای متعلق به آنها و همچنین سود سهام و سهم الشرکه تا تاریخ ثبت انتقال به نام وراث و یا پرداخت و تحویل به آنها به نرخ سه درصد(۳% )

۲ – نسبت به سهام و سهم الشرکه و حق تقدم آنها در بورس هفتاد و پنج صدم درصد(۷۵٫%) و خارج از بورس شش درصد(۶%) در تاریخ ثبت انتقال به نام وراث.

۳ – نسبت به حق الامتیاز و سایر اموال و حقوق مالی که در بندهای مذکور به آنها تصریح نشده است، به نرخ ده درصد (۱۰%) ارزش روز در تاریخ تحویل یا ثبت انتقال به نام وراث.

۴ – نسبت به انواع وسایل نقلیه موتوری، زمینی، دریایی و هوایی به نرخ دو درصد (۲%) بهای اعلامی توسط سازمان امور مالیاتی کشور در تاریخ ثبت انتقال به نام وراث.

۵ – نسبت به املاک به نرخ هفت ونیم درصد(۷٫۵%)به مأخذ ارزش معاملاتی املاک و حق واگذاری سه درصد(۳%)به مأخذ ارزش روز حق واگذاری ، در تاریخ ثبت انتقال به نام وراث.

۶ – نسبت به اموال ودارائیهای متعلق به متوفی ایرانی که در خارج از کشور واقع شده پس از کسر مالیات بر ارثی که از آن بابت به دولت محل وقوع اموال ودارائیها پرداخت شده به نرخ ده درصد(۱۰%)ارزش ماترک که مأخذ محاسبه مالیات برارث درکشور محل وقوع مال قرارگرفته است.درصورت عدم شمول مالیات برارث درکشور مزبور به مأخذ ارزش روز انتقال یاتحویل به نام وراث.

قانون جدید مالیات بر ارث

د- حل اختلاف ارزیابی ماترک به ارزش روز انتقال و میزان مالیات پس از پرداخت مالیات ، در مراجع حل اختلاف قانون :

چنانچه در خصوص میزان مالیات مشخصه بین مؤدی و اداره امور مالیاتی اختلاف باشد٬ پس از پرداخت مالیات تعیین شده٬ ضمن صدور گواهی موضوع ماده (۳۴) قانون٬ اعتراض مؤدی قابل طرح در مراجع حل اختلاف مالیاتی موضوع مواد (۲۳۸) ٬(۲۱۶)؛ (۲۵۱) ٬(۲۴۷) ٬(۲۴۴) و (۲۵۱) مکرر قانون می باشد. در صورتی که طبق رأی قطعی مراجع مذکور٬ مشخص شود مالیاتی اضافه پرداخت شده است٬ اضافه پرداختی مالیات با رعایت مقررات مسترد خواهد شد.( پس از ابلاغ کاربرگ (فرمی) که حداقل در برگیرنده اطلاعات هویتی٬ نوع و ارزش اموال و داراییها٬ نرخ و مبلغ مالیات متعلق ، مهلت اعتراض حسب مقررات مواد مذکور خواهد بود)

و – مالیات بدون جریمه :

عدم تسلیم اظهارنامه مالیاتی موضوع ماده (۲۶) قانون یا تسلیم اظهارنامه خارج از موعد مقرر یا تاخیر در پرداخت مالیات موجب تعلق جریمه مواد(۱۹۰و۱۹۲) قانون نخواهد بود.

بدهی های اظهار شده در اظهارنامه از ارزش روز فوت ماترک کسر و در هرحال مالیات در زمان پرداخت به ماخذ ارزش روز انتقال دارائی ها و ارزش معاملاتی املاک محاسبه و اعتراض مودی پس از پرداخت مالیات رسیدگی می شود.

موارد ذیل از شمول ارزیابی ماترک خارج می باشد:

۱- اموالی که جزء ماترک متوفی باشد و طبق قوانین یا احکام خاص، مالکیت آنها سلب و یا مورد وقف یا نذر یا حبس یا به صورت بلاعوض در اختیار وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی ، دستگاه‌هایی که بودجه آن‌ها به وسیله دولت تأمین می شود،شهرداری‌ها ، بنیادها و نهادهای انقلاب اسلامی قرار گیرد و در صورتی که بابت سلب مالکیت عوضی داده شود، ارزش آن عوض یا اموال سلب مالکیت شده هر کدام کمتر باشد ، جزء اموال مشمول مالیات بر ارث محسوب و مشمول مالیات خواهد بود.
۲-وجوه بازنشستگی و وظیفه وپس انداز خدمت و مزایای پایان خدمت، مطالبات مربوط به خسارت اخراج، بازخرید خدمت ومرخصی استحقاقی استفاده نشده و بیمه‌های اجتماعی و نیز وجوه پرداختی توسط مؤسسات بیمه یا بیمه گزار و یا کارفرما از قبیل انواع بیمه‌های عمر و زندگی، خسارت فوت و همچنین دیه و مانند آن‌ها حسب مورد که یک جا و یا بطور مستمر به ورثه متوفی پرداخت می گردد.
۳- اثاث البیت محل سکونت متوفی
۴ – اموال شهدای انقلاب اسلامی جهت وراث طبقات اول و دوم

مدارک لازم جهت تشکیل پرونده ارث :

۱- اظهارنامه مالیات بر ارث
۲-رونوشت یا تصویر گواهی شده اسناد مربوط به بدهی‌ها و مطالبات متوفی.
۳-رونوشت یا تصویر گواهی شده کلیه اوراقی که مثبت حق مالکیت متوفی نسبت به اموال و حقوق مالی است.
۴-رونوشت یا تصویرگواهی شده آخرین وصیتنامه متوفی اگر وصیتنامه موجود باشد.
۵-در صورتی که اظهارنامه از طرف وکیل یا قیم یا ولی داده شود رونوشت یا تصویر گواهی شده وکالت نامه یا قیم نامه.
۶- رونوشت یا تصویر گواهی فوت از مراجع ذیربط.
۷ – گواهی حصر وراثت

تدوین و بارنویسی : علیرضا نریمانی ( کارشناس ارشد امور مالیاتی )

نوشته کاهش مالیات تا ۹۶% در قانون جدید مالیات بر ارث اولین بار در مشاوره مالیاتی و آموزش حسابداری پدیدار شد.

با تمهیدات جدید سازمان امور مالیاتی،جرائم ترمیم می شوند یا تخریب؟

هدف از این مقاله، تشریح یکی از تکالیف مالیاتی کشور است که با وجود پیاده سازی از طرف سازمان امور مالیاتی کشور هنوز نقاط مبهمی دارد و امروز به تحلیل کامل این موضوع می پردازیم .
صورت معاملات فصلی یا گزارش خرید و فروش ۳ ماهه چیست؟
چند سالی از اجرای طرح جامع مالیاتی و ساماندهی اینترنتی اجرای تکالیف مالیاتی می گذرد و سازمان امور مالیاتی به عنوان ناظر اجرایی قوانین ، تمامی تلاش خود را برای سهولت مودیان به کار می برد. یکی از نمونه های آن طرح ارسال اظهارنامه مالیاتی در تیرماه امسال بود که تا حد بسیار زیادی از حجم ترافیک مراجعه به ادارات امور مالیاتی در سراسر کشور کاسته شد. نمونه دیگر، دستورالعمل صادره یکی از مواد قانون مالیاتهای مستقیم با نام ماده ۱۶۹ مکرر مدتی است در حال اجرا می باشد. این ماده قانونی به یکی از حساس ترین مواد قانونی در کشور تبدیل شده است . علت اصلی آن هم مشمول شدن هر شخص حقیقی و حقوقی است که در سطح کشور فعالیت خدماتی و اقتصادی انجام می دهد. تعریف اصلی این قانون، استفاده سازمان امور مالیاتی کشور از ابزاری خاص برای تشخیص درآمد مودیان می باشد. یکی از این ابزارها شماره اقتصادی نام دارد. یعنی هر شخص حقیقی و حقوقی از طریق یک کد شناسایی با نام کد اقتصادی در اداره دارایی شناخته می شود.با ورود تکنولوژی جدید در فضای مجازی سازمان امور مالیاتی هم از غافله عقب نمانده و تمامی بخش های خود را وارد یک اتوماسیون کاملا تخصصی نموده است . یکی از قسمتهای این اتوماسیون که مربوط به مودیان مالیاتی می شود، سامانه کد اقتصادی جدید است که در قالب ماده ۱۶۹ مکرر و دستورالعمل اجرایی آن، به عنوان تکلیف مهم مالیاتی شناخته شده است.
ابعاد اصلی دستورالعمل ماده ۱۶۹ مکرر قانون مالیاتهای مستقیم

  1. هر شخص حقیقی و حقوقی می بایست برای دریافت کد اقتصادی جدید اقدام کند.
  2. یک ماه پس از پایان هر فصل می بایست گزارش کارکرد خرید و فروش از طریق نرم افزار TTMS ارسال شود.
  3. تمامی گزارشات ارسالی باید با سامانه EVAT مالیات بر ارزش افزوده و دفاتر قانونی مطابقت داشته باشد.
  4. نحوه ارائه گزارشات به دوصورت آفلاین و آنلاین قابل اجرا است.
  5. در صورت عدم گزارش ۱۰% میزان خرید و فروش گزارش نشده به عنوان جریمه منظور خواهد شد.
  6. تمامی مشاغل و موسسات معاف از مالیات و مشمول مالیات موظف به ارائه گزارش هستند.
  7. هر گونه ارائه مفاصا حساب مالیاتی منوط به ارسال گزارش خرید و فروش می باشد.
  8. منظور از خرید و فروش صرفا ً کالا نبوده و هرگونه فعالیتهای خدماتی هم مشمول این قانون خواهد بود.
  9. پیمانکاران هم می بایست تمامی خرید ها و صورت وضعیت های خود را گزارش نمایند.
  10. این سامانه صرفا گزارشی بوده و همانند اظهارنامه عملکرد سالیانه بصورت محاسبه ای عمل نمی کند.

اولین تکلیف
قبل از اجرای تکلیف باید بدانید چه افرادی مشمول اجرای این قانون هستند. طبق ماده ۹۵ ق.م.م تمامی فعالان اقتصادی به گروه الف، ب و ج طبقه بندی می شوند که گروه الف بیشتر عمده فروشان و فعلان بزرگ، گروه ب اشخاص حقیقی و گروه ج خرده فروشان هستند. قبلا کلیه خرده فروشان یعنی بند ج معاف از اجرای این قانون بودند و لی با راه اندازی طرح سامانه فروشگاهی کنترل خرید و فروش این گروه وارد اتوماسیون جدیدی شد. افراد مشمول یعنی گروه الف و ب برای شروع باید ابتدا وارد سایت tax.gov.ir قسمت ثبت نام کد اقتصادی شوند و مراحل پیش ثبت نام و ثبت نام را نهایی کنند.بعد از آن به دو صورت آفلاین و آنلاین می توانند گزارشات خود را ارائه نمایند.تمهیدات جدید سازمان امور مالیاتی انتشار فیلم ها و جزوات آموزشی در خصوص نحوه ثبت نام در سایت فوق می باشد.
مدیریت سامانه
با توجه به موارد مهم در این دستورالعمل مالیاتی، هر شخصی در هر گرایشی که فعالیت می کند می بایست این قانون را اجرا کند به عنوان مثال یک موسسه آموزشی و حتی سازمان دولتی هم موظف به ارائه گزارش خرید و فروش می باشند. بیشترین ابهام در مناطق آزاد کشور به چشم می خورد، زیرا طبق قوانین مناطق آزاد بر اساس شرایط خاص معاف از مالیات می باشند، این در حالی است که اگر تکالیف مالیاتی به انجام نرسد کلاً از معافیت خارج شده و مشمول مالیات خواهند شد. اجرای کامل صورت معاملات فصلی الزامی بوده و تمامی افرادی که در جامعه فعالیت خدماتی، اقتصادی و حتی مذهبی دارند، مشمول این قانون خواهند بود. به نظر می رسد صاحبان کسب و کارها و مدیران شرکتها و موسسات می بایست مدیریتی قدرتمند در این حوزه داشته باشند تا از بروز مشکلات شدید پیشگیری نمایند. نکته بسیار مهمی که در اینجا مطرح می شود برداشت های اشتباه از این ماده قانونی است . بسیاری از افراد خیلی ساده به آن نگاه می کنند و به نوعی با گمراه کردن خود و دیگر دوستان، سعی می کنند اجرای آن را با تحریف روبروکنند. در حالی که سازمان امور مالیاتی تمامی مسیر ها را بررسی نموده و به یکباره تصمیم به پیاده سازی این دستورالعمل نکرده است.
مزیت ها و معایب
کارشناسان و منتقدان نظرات مختلفی پیرامون اجرای ماده ۱۶۹ مکرر داشته اند و اگر بخواهیم تمامی نظرات را بررسی کنیم به یک دسته بندی خاصی می رسیم. مزایا و معایب این ماده قانونی می تواند انعکاس خوبی از نظرات کارشناسان ارائه دهد.مهمترین مزایای این طرح جلوگیری از رد و بدل کردن فاکتورهای غیر رسمی و قرار گرفتن ناخواسته مودیان در لیست سیاه سازمان امور مالیاتی است. چون بارها بدون اطلاع قبلی اقدام به قراردادن این گونه فاکتورها در سیستم حسابداری و قانونی خود می کردند و تازه بعد از مدتی متوجه اشتباه فاحش خود می شدند، این جریان ممکن بود بسیار گران تمام شود و خسارات شدیدی را به اجرا کننده قانون وارد نماید. به طور خیلی واضح خرید کالا یا خدمات شخص الف از ب به مبلغ N به دو صورت در این سامانه قابل بررسی می باشد. اول گزارش خرید الف و دوم گزارش فروش ب به مبلغ N . بنابراین خیلی راحت کارشناس مالیاتی در ادارات می تواند به تطابق گزارش پی ببرد. یک استثنا هم اینجا وجود دارد . هر ساله مبلغی از طرف سازمان امور مالیاتی به عنوان حد نصاب اعلام می شود که معنی و مفهوم آن گزارش خرید و فروش های کمتر از این مبلغ به صورت کلی و تجمیعی است. مثلا اگر حد نصاب هر سال ۱میلیون ریال باشد خرید نوشابه به مبلغ ۵ هزار ریال به صورت کلی با بقیه خرید های کمتر از ۱ میلیون ریال گزارش خواهد شد. از بزرگترین اشکالات طرح ماده ۱۶۹ مکرر، الزام استفاده از شناسه ملی و کد ملی است . در نرم افزار این سامانه قسمتی با نام امتناع وجود دارد که فقط مربوط به فروشندگان می باشد یعنی هر مشتری که مشخصات کد ملی یا شناسه را ارائه نکند فروشنده می تواند در بخش امتناع صرفاً نامش را گزارش نماید.حال آنکه خریداران بلاتکلیف هستند. یعنی اگر شما کالا یا خدماتی را از شخصی خریداری کنید و فرد به شما کد ندهد به هیچ عنوان امکان گزارش نیست. در صورتی که طبق قوانین تمامی گزارشات شما در دیگر سامانه ها مانند Evat و دفاتر قانونی باید یکسان باشد. و مشکل دیگری که یک عیب بزرگ محسوب می شود از دست دادن طرفین معاملات اشخاص حقیقی و حقوقی است. متاسفانه فروشندگانی که بنا بر هر دلیلی از ارائه کد ملی یا شناسه ملی خودداری می کنند باعث قطع همکاری خریداران خواهد شد که این اجبار برای خریداران باعث بوجود آمدن رکود در بازار کار خواهد شد. امیداست کارشناسان سازمان امور مالیاتی کشور، با برنامه ریزی بیشتری مشکلات پیش رو را پوشش دهند .

نتیجه گیری
نتیجه گیری پایانی این است که آیا اجرای سامانه صورت معاملات فصلی باعث افزایش انگیزه مودیان مالیاتی در ارائه هر چه بهتر روند اظهارات می شود یا باعث تحلیل رفتن تراکنش خرید و فروش در جامعه خواهد شد.به نظر می رسد هنوز سطح اگاهی افراد در جامعه از این طرح کامل نیست و با کمی فرهنگ سازی روان تر بتوان مزیت های بیشتری از بهبود آن و کاهش جرائم مالیاتی مرتبط با این طرح ارائه کرد.

نحوه شناسایی شرکت صوری و فاکتور فروش

خرید و فروش فصلی

اخیراً روابط عمومی سازمان امور مالیاتی کشور با صدور اطلاعیه ای اسامی حدود ۱۵۰۰ شرکت فاکتور فروش جهت آگاهی مودیان مالیاتی را از طریق سامانه عملیات اینترنتی مالیات بر ارزش افزوده سازمان منتشر نموده است.نکته مهم در این انتشار هماهنگی دو سامانه مالیات بر ارزش افزوده و صورت معاملات فصلی است . نکته ای که متاسفانه هنوز برخی از کارشناسان بر عدم ارتباط مالیات مستقیم (صورت معاملات فصلی ماده۱۶۹ مکرر) و مالیات بر ارزش افزوده (مالیات غیر مستقیم) پافشاری می کنند.
طبق اعلام سازمان تخلف هایی همچون کدفروشی، فاکتور فروشی و ایجاد شرکت های کاغذی که عمدتا با هدف کتمان درآمد واقعی فعالان اقتصادی و ارایه اطلاعات و اسناد و مدارک خلاف واقع به منظور فرار مالیاتی صورت می گیرد، همواره از زمینه های مهم فساد اقتصادی در کشور بوده که نظام اقتصادی و مالی کشور را با چالش هایی روبرو ساخته است.معنی و مفهوم این جمله این است که دیگر با راه اندازی سامانه مالیاتی، داستان دو دفتره بودن و اصرار برخی کارفرمایان کاملا بی نتیجه خواهد بود.شما حسابدار عزیز باید هوشیار باشید که با اعلام این نوع هشدارها و انتشار بخشنامه های مختلف از طرف سازمان امور مالیاتی دیگر تسلیم راهکارهای خرید و فروش فاکتورهای کاغذی جهت کاهش میزان درآمد مشمول مالیات نشوید.

تا چند سال پیش، آگهی های متعددی در ارتباط با واگذاری امتیاز کد اقتصادی افراد و یا شرکت های صوری و فروش فاکتورهای جعلی در صفحات روزنامه ها به چشم می خورد و همین امر باعث شد تا سازمان امور مالیاتی به صورت جدی، برخورد با این روزنامه ها و همه مرتکبان اخلال در نظام اقتصادی کشور را در دستور کار خود قرار داده و اطلاع رسانی وسیعی را نیز در ارتباط با شناسایی اینگونه شرکت ها و افراد و همچنین جرایم مربوط به آن به اجرا درآورد.نکته جالب تر اینکه هم اکنون بازاریابان این نوع شرکتها با افراد و صاحبان شرکت ها تماس حاصل می کنند و پیشنهاد فروش فاکتور مطمئن و بدون درد سر را می دهند. بازهم هوشیاری یک مدیرمالی اینجا به کار می آید که تشخیص بدهد چقدر این نوع استراتژی ها برای مجموعه می تواند خطر آفرین باشد.

با اجرای اولیه ماده ۱۶۹ مکرر ( قانون قبلی مالیات های مستقیم) و ارایه شماره اقتصادی به فعالان اقتصادی، ابعاد گسترده ای از فعالیت شرکت های کاغذی به عنوان یک پدیده و معضل اقتصادی رایج در همه نظام های اقتصادی، آشکار شد. اما  کد فروشان در اجرای اولیه گارد دیگری را رونمایی کردند که همزمان با گسترش فعالیت این شرکت ها، کارگروه مقابله با شرکت های کاغذی در سازمان امور مالیاتی کشور تشکیل و با پیگیری واحدهای نظارتی سازمان و همکاری ادارات کل امور مالیاتی سراسر کشور، حدود ۱۵۰۰ شرکت کاغذی شناسایی شده و اسامی این شرکت ها به منظور تشکیل پرونده قضایی، به قوه قضاییه اعلام گردید و همچنین برخی دیگر از نهادها همچون وزارت کشور، وزارت اطلاعات، موسسات بانکی … نیز در جریان امر قرار گرفتند.
به نقل از روابط عمومی سازمان امور مالیاتی کشور، هم اکنون بانک اطلاعاتی از لیست سیاه این شرکت ها در سازمان امور مالیاتی کشور ایجاد و به منظور تسهیل دسترسی عموم به نام این شرکتها، لیست مذکور در سامانه عملیات اینترنتی مالیات بر ارزش افزوده قرار گرفته است.

مراقب باشید

کدفروشی و فاکتور فروشی به عنوان یک تخلف اقتصادی در خارج از سازمان امور مالیاتی کشور اتفاق می افتد و همین امر ضرورت آگاه سازی مودیان مالیاتی را دو چندان می سازد. بدین منظور سازمان امور مالیاتی کشور، اطلاع رسانی وسیعی هم برای مودیان محترم مالیاتی و هم برای کارکنان نظام مالیاتی بعمل آورده و همچنین نرم افزار شناسایی اسناد صادره از سوی این شرکت ها نیز تهیه و مورد بهره برداری قرار گرفته و اسناد به دست آمده از این شرکت ها نیز به محاکم قضایی در نقاط مختلف کشور ارسال شده است.اتفاق دیگری که قبلا به راحتی باعث شناسایی معاملات صوری می شد عدم تغییر موجودی انبار بود. یعنی موجودی ابتدای دوره با موجودی آخر دوره کاملاً برابر نشان داده میشد.
در بخشی از این اطلاعیه آمده است: در ارتباط با پرونده تخلف اقتصادی شرکت های کاغذی که از سوی سخنگوی محترم قوه قضاییه بازتاب عمومی یافت، خاطر نشان می شود این شرکت ها در خارج از سازمان اقدام به فروش فاکتورهای غیرواقعی می نموده اند که توسط سازمان امور مالیاتی کشور و وزارت اطلاعات شناسایی و پرونده آنان به قوه قضاییه ارسال شده است و دو تن از کارکنان سازمان امور مالیاتی نیز که با این شرکت ها همکاری می نموده اند، پس از تشکیل پرونده به قوه قضاییه معرفی شده اند که طبق اطلاع واصله پرونده آنان در حال رسیدگی می باشد.

یکی از روزها مدیر شرکت پخش مواد غذایی به دفترم جهت مشاوره مراجعه کردند و بابت جرائم مالیات بر ارزش افزوده سوال داشتند. اصرار مدیر هم بر منظورنمودن فاکتورهای کاملا رسمی بعنوان فاکتور خرید بود که حوزه مالیاتی رد کرده بودند و بر مبنای علی الراس حوزه ارزش افزوده آن زمان هم جرائم را محاسبه کرده بودند.نکته قابل توجه این بود که تمامی فاکتورهایی که مدیر بر روی آنها تاکید داشت بصورت صوری اما با ظاهر کاملا قانونی خریداری شده بود که به پیوست آنها گواهینامه های تاریخ گذشته مالیات بر ارزش افزوده پیوست شده بود.همه مستندات حاکی از آن بود که شرکت در لیست سیاه قرار گرفته بود که در گزارشات حسابرسی به سازمان امور مالیاتی محرز شده بود.

سامانه ماده ۱۶۹ مکرر اگر چه سامانه محاسبه ای نیست و صرفا یک نرم افزار درج گزارشات می باشد ولی مطمئن باشید یک کانال کنترلی و بسیار حساس است که به نوعی تعیین کننده وضعیت مالیاتی مجموعه ها می شود.

آموزش حسابداری مالیاتی(قسمت ششم):ماهیت مالیات بر ارزش افزوده

مالیات بر ارزش افزوده نوعی مالیات بر فروش چند مرحله ای است که از وضع مالیات بر مالیات پرداختنی در مراحل مختلف تولید(یا واردات)و توزیع مصارف جلوگیری می کند.مبناء و ماخذ مالیات عبارت است از ارزش افزوده ای که توسط هر موسسه به کالا یا خدمات وارد به آن اضافه می شود.این ارزش افزوده معمولاً با اجازه کسر که پرداختی ها از کل دریافتی های ناخالص های موسسه به دست می آید.با استفاده از این روش، مبناء و ماخذ مالیات هر موسسه محدود به سهم ارزش ایجاد شده از منابع متعلق به موسسه و از خدمات نیروی انسانی است که توسط موسسه به کار گرفته شده است.

البته اصطلاح((ارزش افزوده)) را عده ای معادل واژه((سود)) می گیرند.اما این تعریف برای ارزش افزوده، نمی تواند تعریف جامعی باشد.به عبارت دیگر، سود هم، خود بخشی از ارزش افزوده است:

ارزش افزوده = دستمزد ها + سود = خروجی ها ورودی ها

ورودی های موسسه عبارتند از مواد اولیه، خدمات حمل و نقل، اجاره، تبلیغات خریداری شده و غیره.بدیهی است که موسسه برای کار روی این وارده ها حقوق و دستمزد پرداخت می کند، یا آن کالاها و خدمات نهایی آماده و فروخته شود و در انتها سودی به جا می ماند.بنابراین ارزش افزوده را هم از جانب جمعی(دستمزد + سود) و هم از جانب کسری (خروجی یا فروش منهای ورودی یعنای خریدها و پرداختها) می توان دید و محاسبه کرد.

 با توجه به معایب فوق مالیات بر ارزش افزوده به چهار روش اساسی قابل محاسبه می باشد:

  1. نرخ مالیات × (دستمزد + سود)
  2. نرخ مالیات × (دستمزد + نرخ مالیات × سود)
  3. نرخ مالیات × (خروی ها ا ورودی ها)
  4. نرخ مالیات × خروجیها (فروش) – نرخ مالیات × ورودی ها(خرید ها)

از بین چهار روش محاسبه مالیات بر ارزش افزوده روش چهارم معمولی تر و رایج تر است.

ارزش افزوده = دستمزدها + سود = خروجی ها – ورودی ها

ارزش افزوده در یک موسسه از تفاوت عایدات ناشی از فروش کالا یا خدمات و کل هزینه هایی که صرف خرید کالاها و خدمات واسطه ای شده است، ایجاد می گردد.از دیدگاه اقتصاد ملی، ارزش افزوده همان تولید ناخالص ملی است.چون کلیه معاملات، منهای معاملات واسطه ای برابر است باکل هزینه های حقوق، بهره، اجاره و و سایر عواملی که تشکیل دهنده تولید ناخالص ملی است.به عبارت دیگر، این یعنی  از رابطه زیر نیز قابل استحصال است:

بهره + هزینه حقوق+ سود+استهلاک+ اجاره= GNP=فروش نهایی=(معاملات واسطه ای -کل معاملات)/ارزش افزوده

چون ارزش افزوده نشان دهنده کلیه هزینه ها و نیز منافع فروشندگان است، بنابراین مجموع ارزشهای افزوده توسط کلیه موسسات در مراحل تولید دقیقاً معادل GNP مخفف تولید ناخالص ملی می باشد.در واقع ارزش افزوده از یک طرف برابر است با مجموع معاملات پس از کسر معاملات واسطه ای،و از طرف دیگر مساوی است با تولید ناخالص ملی.

با توجه به این امر که مالیات بر ارزش افزوده، درصدی از تولید ناخالص ملی می باشد که به موجب قانون توسط دولت ها وصول می گردد، اگر بخواهیم از ارزش افزوده موسسات با نرخ T مالیات بگیریم، با یکی از چهار روش زیر امکان پذیر خواهد بود:

  1. روش جمع شونده مستقیم؛ که به ترییب زیر قابل محاسبه است:

(سود + اجاره + بهره + هزینه حقوق) × t

  1. روش جمع شونده غیر مستقیم، که روش محاسبه آن عبارت است از:

(سود)× t  + (اجاره + بهره + هزینه حقوق)× t

  1. روش کسر شونده مستقیم، که از رابطه زیر محاسبه می شود.
  2. روش کسر شونده غیر مستقیم که عبارت است از:

(وارده)×t -(صادره)×t که این روش اخیر مورد عمل اکثریت قریب به اتفاق کشورهایی که مالیات بر ارزش افزوده را در نظام مالیاتی خود برقرار کرده اند، قرار گرفته است.

مهمترین دلایل مقبولیت و عمومیت یافتن کاربرد این روش عبارتند از:

  • سادگی: چون به سادگی در صورت حسابهای فروش، میزان مالیات محاسبه و منعکس می گردد.در هر بار معامله این محاسبه قابل اعمال است.
  • سهولت کنترل و حسابرسی: روش صورت حساب تنها روشی است که اعمال کنترل و حسابرسی را به سادگی برای دستگاه مالیاتی ممکن می سازد.
  • امکان اعمال نرخهای متعدد روی کالاها: این روش تنها روشی است که در آن اعمال نرخهای متعدد روی کالاها (در سیستمهای چند نرخی) با سهولت امکان پذیر است.
  • مستند سازی نرام معاملات: مهمترین فرمت این روش ان است که با اعمال روش صورت حساب، به طور ضمنی اشخاص و موسسات ملزم به نگهداری کلیه صورت حسابها و مدارک و معاملات خود می شوند و این هدفی است که دستگاه مالیاتی برای مقاصد((حسابرسی)) و ((مستند کردن))نظام معاملات و بالنتیجه سامان دادن سیستم مالیات بر درامد را تعقیب می کند.

علی رغم اینکه این روش در خود یک مکانیزم((ضد فرار درونی)) دارد چون هر شخص یا موسسه ای که در هر مرحله از پرداخت مالیات شانه خالی کند، مالیات پرداخت نشده بدهی مالیاتی فروشنده  مرحله بعدی خواهد بود ولی نمی توان امکان فرار از مالیات را به کلی منتفی دانست و در بسیاری از کشورها مواردی از فرار مالیاتی بویژه در موسسات کوچک و خدمات حرفه ای(پزشکان، وکلا، بیمه گران …) مشاهده شده است، البته امکان کنترل در موسسات بزرگ بیشتر است.

حسابداری مالیاتی(قسمت پنجم):آشنایی با مالیات بر فروش

مالیات بر فروش، مالیاتی است که نسبت به معاملات وضع می شود، مبناء و ماخذ مالیات عبارت است از بهایی که برای کالاها و خدمات مورد مبادله پرداخت می شود.مالیات بر فروش می تواند طیف گسترده ای از کالاها را در بر گیرد.مالیات بر فرآورده های نفتی، مالیات بر سیگار و یامالیات بر نوشابه های غیر الکلی یک نو  مالیات بر فروش به حساب می آیند.وقتی که از مالیات بر فروش نام برده می شود معمولا آن نو مالیاتی مورد نظر است که بر فروش عمومی در سطح خرده فروشی برقرار شده است.منظور از عمومی آنست که مبناء و پایه مالیات بسیار گسترده باشد و بسیاری از کالاها و خدمات را مشمول مالیات سازد.

در قبال عمومی یک نو مالیات بر فروش دیگر((انتخابی)) وجود دارد که صرفاً تعداد بسیار معدودی از کالاها و خدمات را در بر می گیرد.مثل مالیات بر سیگار، مالیات بر اتومبیل و غیره.منظور از اصلاح خرده فروشی انست که این مالیات فقط در مرحله فروش کالا به مصرف کنندگان نهایی اخذ می شود.نرخ رای و معقول چنین مالیاتی معمولاً بین ۳ یا ۵ درصد است.این مالیات را می توان در مراحل مختلف گردش کالا و خدمات در جامعه وضع کرد.مثلاً در مرحله تولید، واردات، توزیع یا مصرف.در بعضی از  کشورها این گونه مالیات بار کلیه مراحل مختلف چرخه تولید کالا، یعنی تولید، توزیع و مصرف، همزمان بسته می شود.

هرگاه مالیات به یک مرحله از مراحل فوق وضع شود مالیات((یک مرحله ای)) و اگر به کلیه مراحل گردش کالا وضع شود نملیات((چند مرحله ای)) فروش نامیده می شود.یکی از اشکالات و نقائص مالیات بر فروش((چند مرحله ای)) آنست که کالاها دارای چرخه و مسیر عبور یکسانی از مرحله تولید یا مرحله مصرف نیستند.بعضی از کالاها مسیر طولانی تری را سیر می کنند و برخی دیگر مسیر کوتاه تری را.بنابراین در وضع و پرداخت مالیات بر فروش چند مرحله ای به این کالاها تبعیض ایجاد می شود.

یکی دیگر از نقائص و نارسایی های چنین مالیات بر فروشی آنست که  هنگام عبور کالا از مرحله ای به مرحله دیگر مالیات پرداخت شده در مرحله قبل به عنوان بخشی از مبناء و ماخذ مالیات در مراحل بعدی قرار می گیرد.بنابراین کالاهایی که از چند مرحله از فرآیند تولید و توزیع می گذرند دارای مبناء محاسبه چند گانه و مضاعف  می شوند یا به عبارت دیگر بار مالیات، مالیات محاسبه می شود. در چنین حالتی برای رفع این نقیصه و در شرایط رقابتی شدید، موسسات تمایل وعلاقه مندی شدیدی به ادغام عمومی چه در مرحله تولید و چه در مرحله توزیع از خود نشان می دهند.بنابراین هرگاه موسسه ای بتواند از مرحله استخراج مواد اولیه تا مرحله خرده فروشی کاالا در قالب یک شخصیت حقوقی واحد، فعالیتهای یولیدی و یوزیعی خود را سازمان دهی کند، فقاط در مرحله آخر یعنی خرده فروشی(فروش کالا به مصرف کنندگان نهایی)مشمول مالیات بر فروش می شود و می تواند نسبت به موسسات دیگری که یک پارچه نشده اند تفوق رقابتی بهتری حاصل کنند.

مالیات بر ارزش افزوده از دیروز تا امروز

مالیات بر ارزش افزوده نوعی مالیات چند مرحله ای است که به کالاها و خدمات تعلق می گیرد .منظور از آن اخذ مالیات از اضافه ارزش کالاهای تولید شده یا خدمات ارائه شده در مراحل مختلف تولید و توزیع می باشد.

که در هر مرحله از تولید و توزیع به صورت درصدی جدا از قیمت اخذ می شود.همه کالاها وخدمات مشمول مالیات بر ارزش افزوده نمی باشند و بسته به ویژگی های اقتصادی و اجتماعی کشورهای مختلف برخی استثناها وجود دارد مثلاً در ایران برخی کالاها از مالیات بر ارزش افزوده معاف هستند مانند داروها،کالاهای اساسی مانند آرد،گندم، نان، برنج، لبنیات، حبوبات،اقلام فرهنگی مانند روزنامه ها وکتاب.

بدیهی است اخذ مالیات بر ارزش افزوده در این حوزه ها اثرات وپیامدهای منفی دارد. امروزه بیشتر کشورهای جهان دارای مالیات بر ارزش افزوده هستند.نرخ استاندارد از ۳ درصد در سنگاپور تا ۲۵ درصد در دانمارک وسوئد نوسان دارد.علاوه بر آن، در حالی که برخی کشورها تنها یک نرخ برای مالیات بر ارزش افزوده دارند،

برخی دیگر دارای نرخ‏های متعددند ،مثلاً کلمبیا در حال حاضر هفت نرخ جداگانه دارد.اختلاف قابل توجهی نیز در بازدهی مالیات بر ارزش افزوده وجود دارد:تعدادی از کشورها کمتر از ۱ درصد تولید ناخالص داخلی خود را از درآمد مالیات بر ارزش افزوده بدست می‏آورند،حال آن که این در رقم در برخی دیگر بیش از ۱۰ درصد است.

مالیات بر ارزش افزوده دارای آثار اقتصادی،اجتماعی وفرهنگی فراوانی است ،برخی از این آثار عبارتند از:

ایجاد منبع درآمدی با ثبات و انعطاف پذیر برای تامین مخارج کشور، مدیریت مصرف(کاهش ومحدود کردن مصرف کالاهای آسیب رسان مانند نوشابه‏های گاز دار وسیگار)، ایجاد پایه مالیاتی گسترده ومتنوع ، ایجاد عدالت مالیاتی،ساده بودن محاسبه،پرداخت و اخذ مالیات بر ارزش افزوده، محدود کردن امکان فرار مالیاتی در بخش خدمات و برخورد یکسان مالیات بر ارزش افزوده با تمامی بخش های تولید داخلی مالیات بر ارزش افزوده با قابلیت ها وظرفیت های خاص خود می تواند منشاء تاثیرات فراون اقتصادی ،فرهنگی واجتماعی باشد.

با توجه به اهمیت این موضوع در کشور ما چند سالی است این نوع مالیات مورد توجه قرار گرفته است وسازمان امور مالیاتی کشور با اجرای گام به گام قانون مالیات بر ارزش افزوده توانسته نقش مهمی در تامین بودجه عمومی وکاهش وابستگی به درآمدهای پرنوسان نفتی ایفا کند.یکی از محورهای اصلی این فعالیت ها فراخوان مشمولان اجرای نظام مالیات بر ارزش افزوده است که تا کنون در هفت مرحله انجام شده است.

سازمان مالیاتی کشور با استفاده از ظرفیت های شبکه های ملی،روزنامه های سراسری ،رسانه های نوین وسایر ابزارهای ارتباطی سعی در اطلاع رسانی وفرهنگ سازی در این حوزه داشته است.

بعد از لازم‌الاجرا شدن قانون مالیات بر ارزش افزوده، یکباره تمام واحدهای صنفی و تجاری موظف به اجرای آن نشده اند، بلکه به‌صورت دوره‌ای و در بازه‌های زمانی مشخص گروهی از واحدهای صنفی مشمول آموزش واجرای این قانون اعلام ‌شدند. درسال ۱۳۸۷ مرحله اول فراخوان ارزش افزوده کلیه واردکنندگان و صادر کنندگان و همچنین فعالان اقتصادی با مجموع فروش یک میلیارد و دویست پنجاه میلیون ریال یا بیشتر،مشمول قانون مالیات بر ارزش افزوده شدند.

در مرحله دوم که از اول مهرماه ۱۳۸۸ به اجرا گذاشته شدکارخانه ها و واحدهای تولیدی دارای جواز تاسیس و پروانه بهره برداری، بهره برداران معادن،ارائه دهندگان خدمات حسابرسی ودفترداری،حسابداران رسمی، خدمات مدیریتی ومشاوره ای، خدمات انفورماتیک،هتل ها ومتل های سه ستاره و بالاتر،بنکداران وعمده فروشان، نمایندگان موسسات تجاری و صنعتی،موسسات حمل ونقل، موسسات مهندسی،تبلیغاتی وبازاریابی فراخوان شدند.

در مرحله سوم که از اول فروردین ۱۳۸۹ به اجرا گذاشته شد، دامنه شمول مودیان گسترش یافت و کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی که براساس شرایط مراحل اول و دوم ثبت نام ، مشمول اجرای نظام مالیات بر ارزش افزوده نشده بودند و در صورتی که در سال ۱۳۸۷ یا ۱۳۸۸مجموع فروش کالاها و ارائه خدمات ( غیرمعاف یا معاف و غیرمعاف ) آنها سه میلیارد ریال و بالاتر بود، مشمول این مرحله شدند.

مرحله چهارم از تاریخ ۱/۷/۱۳۸۹ اجرا شد و در این مرحله کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی که بر اساس شرایط مراحل اول، دوم و سوم ثبت نام، مشمول اجرای نظام مالیات بر ارزش افزوده نشده بودند، در صورتی که شاغل به فعالیتهای موضوع بند «ب» ماده ۹۶ قانون مالیاتهای مستقیم(صاحبان کارگاههای صنعتی، فروشندگان طلا وجواهرو سایر فلزات تزیینی، فروشندگان آهن آلات و سایر فلزات، صاحبان تالارهای پذیرایی ورستوران ها، صاحبان متل و هتل‌های یک و دوستاره و هتل آپارتمان، صاحبان نمایشگاه های و فروشگاههای خودرو ومعاملات املاک، تعمیرگاههای مجازخودرو، چاپخانه‌داران، صاحبان دفاتر اسناد رسمی، مراکز ارتباط رایانه‏ای، دفاتر خدماتی، دولت الکترونیک، خدمات الکترونیک شهر و صاحبان سینماها، تماشاخانه ها ومکان های ورزشی وتفریحی) بودند با هر میزان فروش یا درآمد مشمول مرحله چهارم ثبت نام، آموزش و اجرای قانون شدند.

درمرحله پنجم که از تاریخ ۱/۷/۹۰ اجرا شد کلیه اشخاص حقوقی که در مراحل قبلی مشمول نبودند و مجموع فروش کالاها و ارائه خدمات (غیرمعاف یا معاف و غیرمعاف) آنها در هر یک از سالهای ۸۷، ۸۸ و۸۹ یک میلیارد ریال وبیشتر ‌بود وکلیه اشخاص حقوقی که قبل یا بعد از سال ۱۳۹۰ ایجاد، تأسیس و به ثبت رسیده یا می‌رسند و حائز شرایط مذکور نشده بودند، در صورتی که مجموع فروش کالا و ارائه خدمات (غیر معاف یا معاف و غیر معاف) آنها در سال ۱۳۹۰ یا سال‌های بعد، یک میلیارد ریال و بیشتر بود، از اولین دوره مالیاتی بعد از رسیدن به آستانه مذکور، مشمول مرحله پنجم ثبت نام و اجرای قانون شدند.

مرحله ششم ارزش افزوده از ابتدای سال ۱۳۹۴اجرا شد. که در این مرحله اشخاص حقوقی و همچنین حقیقی (صرف نظر از مبلغ فروش سالانه) موضوع ماده «۹۵» قانون مالیاتهای مستقیم که به فعالیت‌های چلوکبابی‌ها، سالن‌ های غذاخوری، سفره خانه های سنتی و اغذیه فروشی‌ های زنجیره ای با مالکیت واحد و یا نام و نشان و عنوان تجاری واحد فارغ از مساحت محل کسب و کار و نوع مجوز مشمول مالیات بر ارزش افزوده شدند.

از ابتدای مهرماه ۱۳۹۵ مرحله هفتم مالیات بر ارزش افزوده به اجرا در آمد. بر این اساس کلیه اشخاص حقوقی فعال با هر حجم از فروش و یا درآمد از محل عرضه کالا و ارائه خدمات مشمول که به موجب فراخوان های قبلی تاکنون برای اجرای قانون فراخوان نشده اند، طی این مرحله مکلف به ثبت نام در نظام مالیات بر ارزش افزوده و اجرای این قانون از ابتدای مهرماه سال جاری می باشند.

براساس اختیارات حاصل از مقررات ماده «۱۸» قانون مالیات بر ارزش افزوده، فعالان اقتصادی عرضه کننده کالا و ارائه دهنده خدمات مشمول مرحله هفتم ثبت نام نظام مالیات بر ارزش افزوده به منظور آموزش و اجرای مقررات موضوع این قانون فراخوان شده اند.هچنین اشخاص حقوقی که بعد از تاریخ اجرای فراخوان نیز ایجاد، تأسیس و به ثبت می‌رسند و یا شروع به انجام فعالیت می‌کنند، در صورت فعالیت با هر حجم از فروش و یا درآمد حاصل از کالا و خدمت، از اولین دوره مالیاتی بعد از شروع فعالیت مشمول اجرای این قانون می‌باشند. فعالان اقتصادی که واجد شرایط مراحل اول تا ششم ثبت نام و اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده بوده اند،

حتی در صورت انطباق با شرایط مشمولیت مرحله هفتم ثبت نام این نظام مالیاتی جزو مؤدیان مشمول مراحل قبلی ثبت نام و اجرای قانون محسوب و مکلف به اجرای مقررات از تاریخ شمول فراخوان مربوط از جمله وصول مالیات و عوارض ارزش افزوده از خریداران، ارائه اظهارنامه و واریز مالیات و عوارض بر ارزش افزوده به حساب‌های تعیین شده توسط سازمان امور مالیاتی کشور می‌باشند.

همانگونه که فراخوان مشمولان مالیات بر ارزش افزوده به صورت مرحله ای وتدریجی به اجرا درآمد،نرخ مالیات بر ارزش افزوده نیز به صورت تدریجی افزایش یافته است. از تاریخ اول مهرماه۱۳۸۷ که این قانون به اجرا گذاشته شد نرخ آن۳ درصد بودو براساس قانون برنامه پنجم توسعه، نرخ مالیات بر ارزش افزوده در هر سال یک درصد افزایش پیدا کرد.

درسال ۱۳۹۳ یک واحد درصد نیز به عنوان مالیات سلامت به نرخ مالیات بر ارزش افزوده اضافه شد. از اینرودرحال حاضر نرخ مالیات و عوارض ارزش افزوده با احتساب مالیات سلامت به ۹ درصد رسیده است. مالیات بر ارزش افزوده به مثابه مالیاتی پویا،مترقی وانعطاف پذیر زمینه مشارکت همه شهروندان یا به عبارتی همه مصرف کنندگان را بسته به نوع مصرفشان در تامین هزینه های کشور فراهم می کند.

روشن است که همواره در بر یک پاشنه نمی چرخد و خام فروشی برای همیشه نمی تواند تداوم داشته باشد از اینکه گذشته این درآمدها پرنوسان است وهمیشه به عنوان ابزاری از سمت کشورهای قدرتمندبرای پیگیری سیاست های خویش مورد استفاده قرار می گیرد. از این رو اجرای گام به گام این نظام مالیاتی در راستای ایجاد وتوسعه فرهنگ مالیاتی متناسب با آن بوده است.

ماده ۱۳۸ مکرر=معافیت آورده نقدی از مالیات

یکی از نکات مهمی که در اصلاحیه قانون مالیاتهای مستقیم باید به آن توجه داشته باشید موضوع حذف شدن ماده ۱۳۸ و ایجاد ماده ۱۳۸ مکرر توسط سازمان مالیاتی کشور است. من در این پست سعی کردم چند نقطه مبهم در ماده ۱۳۸ مکرر را خدمت شما توضیح دهم اگر شما متن اصلاحی که شامل دو تبصره است، خیلی مشکلی از نظر فهم آن نداشته باشید ولی شاید تعریف چند کلمه بتواند کمک بیشتری به درک آن انجام دهد. اگر کنجکاو هستید بدانید ماده ۱۳۸ قبلی چه بوده است ابتدا آن را مطالعه کنید و سپس به مطالعه اصلاحی بپردازید

یکی از نکات مهمی که در اصلاحیه قانون مالیاتهای مستقیم باید به آن توجه داشته باشید موضوع حذف شدن ماده ۱۳۸ و ایجاد ماده ۱۳۸ مکرر توسط سازمان مالیاتی کشور است. من در این پست سعی کردم چند نقطه مبهم در ماده ۱۳۸ مکرر را خدمت شما توضیح دهم اگر شما متن اصلاحی که شامل دو تبصره است، خیلی مشکلی از نظر فهم آن نداشته باشید ولی شاید تعریف چند کلمه بتواند کمک بیشتری به درک آن انجام دهد. اگر کنجکاو هستید بدانید ماده ۱۳۸ قبلی چه بوده است ابتدا آن را مطالعه کنید و سپس به مطالعه اصلاحی بپردازید

ماده ۱۳۸ قبلی  ـ آن قسمت از سود ابرازی شرکت‌های تعاونی و خصوصی که برای توسعه و بازسازی و نوسازی یا تکمیل واحدهای موجود صنعتی و معدنی خود یا ایجاد واحدهای جدید صنعتی یا معدنی در آن سال مصرف گردد از پنجاه درصد (۵۰%) مالیات متعلق ‌موضوع ماده (۱۰۵) این قانون معاف خواهد بود مشروط بر این که ‌قبلاً اجازه توسعه یا تکمیل یا ایجاد واحد صنعتی یا معدنی جدید در قالب طرح سرمایه گذاری معین از وزارتخانه ذیربط تحصیل ‌شده باشد. در صورتی که هزینه اجرای طرح یا طرح‌های یاد شده در هر سال مازاد بر سود ابرازی همان سال باشد و یا از هزینه طرح‌ سرمایه گذاری کمتر باشد شرکت می‌تواند از معافیت مذکور در محاسبه مالیات سود ابرازی سال های بعد حداکثر به مدت سه سال و به میزان مازاد مذکور و یا باقی مانده هزینه اجرای کامل طرح بهره‌مند شود.

در سال ۱۳۹۵ این ماده قانوی حذف و بجای آن ماده ۱۳۸ مکرر به اجرا در می آید. در این ماده اینطور عنوان می شود اشخاصی که آورده نقدی برای تأمین مالی پروژه ـ طرح و سرمایه در گردش بنگاههای تولیدی را در قالب عقود مشارکتی فراهم نمایند، معادل حداقل سود مورد انتظار عقود مشارکتی مصوب شورای پول و اعتبار از پرداخت مالیات بر درآمد معاف می‌شوند و برای پرداخت‌کننده سود، معادل سود پرداختی مذکور به‌عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی تلقی می‌شود.

تبصره ۱- استفاده‌کننده از معافیت موضوع این ماده تا دو سال نمی‌تواند آورده نقدی را از بنگاه تولیدی خارج کند. در صورت کاهش آورده‌ نقدی، به‌میزان ارزش روز معافیت استفاده شده، مالیات سال خروج آورده نقدی، اضافه می‌شود.

تبصره ۲- تشخیص تحقق به‌کارگیری آورده نقدی برای تأمین مالی پروژه ـ طرح یا سرمایه در گردش با اداره امور مالیاتی حوزه مربوط است.

حالا برای درک بهتر آن لازم است تعریف چند پارامتر را بدانید :

  • عقود مشارکتی
  • شورای پول و اعتبار
  • هزینه های قابل قبول مالیاتی

تعریف عقود مشارکتی 

در این نوع عقود، بانک، کل یا بخشی از سرمایه مورد نیاز یک فعالیت اقتصادی (تولیدی، تجاری یا خدماتی) را تأمین می کند و در نهایت، در انتهای فعالیت، مطابق قرارداد فی مابین با صاحبکار اقتصادی، سود حاصل از این فعالیت را تقسیم می نماید. در ادامه به بررسی عملکرد انواع عقود مشارکتی از جمله مضاربه، مشارکت مدنی، مشارکت حقوقی، سرمایه گذاری مستقیم و سلف می پردازیم.

تعریف شورای پول و اعتبار 

شورای پول و اعتبار عالی‌ترین مرجع در سیستم بانکی بوده و ریاست آن بر عهده رئیس بانک مرکزی است.

به گزارش بانکی دات آی آر، شورای پول و اعتبار به منظور مطالعه و اتخاذ تصمیم درباره سیاست کلی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و نظارت بر امور پولی و بانکی کشور عهده دار وظایف زیر است:

رسیدگی و تصویب سازمان و بودجه و مقررات استخدامی و آیین نامه های داخلی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

رسیدگی و اظهار نظر نسبت به ترازنامه بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران جهت طرح در مجمع عمومی

رسیدگی و تصویب آیین نامه های مذکور در قانون پولی و بانکی

اظهارنظر در مسایل بانکی، پولی و اعتباری کشور و همچنین اظهار نظر نسبت به لوایح مربـوط به وام یا تضمین اعتبار و هر موضوع دیگری که از طرف دولت به شورا ارجاع می‌شود

ارائه نظر مشورتی و توصیه به دولت در مسائل بانکی، پولی و اعتباری کشور که به نظر شورا در وضعیت اقتصادی وبویژه در سیاست اعتباری کشور موثر خواهد بود

اظهار نظر درباره هر موضوعی که از طرف رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در حدود قانون به شورای مذکور عرضه می گردد.

اعضای شورای پول و اعتبار:

  • وزیر امور اقتصادی و دارائی یا معاون وی
  • رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران
  • رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور یا معاون وی
  • دو تن از وزرا به انتخاب هیأت وزیران
  • وزیر بازرگانی
  • دو نفر کارشناس و متخصص پولی و بانکی به پیشنهاد رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و تائید ریاست جمهوری
  • دادستان کل کشور یا معاون ورئیس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن
  • رئیس اتاق تعاون
  • نمایندگان کمیسیون‌های امور اقتصادی و برنامه و بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی (هر کدام یک نفر) به عنوان ناظر با انتخاب مجلس.

هزینه های قابل قبول مالیاتی 

اصلاحیه ماده ۱۴۷
تبصره ماده(۱۴۷) قانون حذف و متون زیر به عنوان تبصره های(۱)، (۲) و (۳) به ماده مذکور الحاق می شود:

تبصره۱ـ از لحاظ مقررات این فصل، کلیه اشخاص حقوقی و همچنین صاحبان مشاغل موضوع ماده(۹۵) این قانون که مکلف به نگهداری دفاتر می باشند، در حکم مؤسسه محسوب می شوند. همچنین هزینه های قابل قبول مالیاتی در مورد سایر صاحبان مشاغل نیز قابل پذیرش است.

تبصره۲ـ هزینه های مربوط به درآمدهایی که به موجب این قانون از پرداخت مالیات معاف یا مشمول مالیات با نرخ صفر بوده یا با نرخ مقطوع محاسبه می شود، به عنوان هزینه های قابل قبول مالیاتی شناخته نمی شوند.

تبصره۳ـ پذیرش هزینه های پرداختی قابل قبول مالیاتی موضوع این قانون که به شیوه تهاتری انجام نشود از مبلغ پنجاه میلیون (۵۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال به بالا منوط به پرداخت یا تسویه وجه آن از طریق سامانه (سیستم) بانکی خواهد بود.

۷ سوال مهم به همراه پاسخ های قانونی در مورد مالیات بر ارزش افزوده

مالیات بر ارزش افزوده : شما به عنوان مدیر یک کسب و کار و یا مدیر یک شرکت با اطلاع از این سوالات و مشکلات ، خیلی راحت تر می توانید در جریان جزئیات بیشتر قوانین مالیات بر ارزش افزوده قرار بگیرید .

سوال ۱ : اگر سازمان امور مالیاتی کشور استرداد ناشی از صادرات و یا ناشی از خرید یکجای ماشین الات، تجهیزات و یا مواد اولیه را به موقع انجام ندهد، چه روی خواهد داد؟

بر اساس قانون مالیات بر ارزش افزوده چنانچه سازمان امور مالیاتی کشور استرداد مالیات بر ارزش افزوده را در مهلت مقرر قانونی (سه ماه) به انجام نرساند، مبالغ مالیات بر ارزش افزوده مشمول استرداد مشمول جریمه ای معادل ۲ درصد در ماه خواهد گردید که بایستی توسط این سازمان به همراه مالیاتهای مشمول استرداد به مودیان پرداخت گردد.

در قانون مالیات بر ارزش افزوده نرخ جریمه تاخیر برای مودیان و سازمان امور مالیاتی کشور به صورت یکسان در نظر گرفته شده است.

سوال ۲ : آیا ماشین آلات خطوط تولید کارخانجات و به طور کلی تجهیزات مورد استفاده در امر کسب و کار مشمول مالیات بر ارزش افزوده می‌گردد؟

خیر ، اساسا” مالیات پرداختی توسط مؤدیان ثبت نام شده بابت انواع نهاده ها از جمله ماشین آلات خطوط تولید کارخانجات و سایر تجهیزات که برای فعالیت اقتصادی مورد استفاده قرار گرفته اند، از مالیاتهای وصول شده توسط آنها در اولین دوره مالیاتی با تسلیم اظهارنامه و درخواست مودیان قابل استرداد است.

سوال ۳ : آیا قراردادهای خدمات نیروی انسانی مشمول مالیات و عوارض این قانون می‌گردد؟

قراردادهای تامین نیروی انسانی از مصادیق ارائه خدمت بوده و مشمول مالیات و عوارض این قانون خواهد بود.
شایان ذکر است در خصوص قراردادهای پیمان‌های مدیریت، که هزینه حقوق و دستمزد پرسنل کلاٌ توسط کارفرما به طور مستقیم پرداخت می‌گردد (و در دفاتر کارفرما ثبت می‌شود) مالیات و عوارض این قانون صرفاً نسبت به مبلغ ریالی خدمات مدیریت ارائه شده وضع می‌گردد.

سوال ۴ : آیا در این نظام مالیاتی خریدهای یکجای یک بنگاه تولیدی یا توزیعی و یا فرایند طولانی تولید در برخی از صنایع، موجب تحمل طولانی مدت بار مالیاتی ناشی از این مالیات تا زمان فروش کالاها یا خدمات تولید یا عرضه شده نخواهد گردید؟

خیر،مودیان این نظام مالیاتی حتی در صورت انجام یکجای خریدهای خود و یا فرایند طولانی تولید، بار مالیاتی این نوع مالیات را تا زمان تولید و فروش محصول مربوطه تحمل نخواهند نمود، بلکه درزمان تسلیم اولین اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده (که دوره های کوتاه فصلی برای آن تصویب گردیده است)، اضافه پرداختی مالیات بر ارزش افزوده را از دولت بازپس خواهند گرفت.

سوال ۵ : وضعیت مبادلات در مناطق ویژه اقتصادی و مناطق آزاد تجاری ـ صنعتی چگونه است؟

شرکت هایی که در مناطق ویژه اقتصادی و مناطق آَزاد تجاری ـ صنعتی فعالیت می‌نمایند، در محدوده مناطق یاد شده و همچنین از بابت انجام واردات و صادرات با خارج از کشور مشمول پرداخت مالیات و عوارض موضوع این قانون نمی‌گردند.

لیکن مبادلات و نقل و انتقال کالا بین مناطق مذکور با داخل کشور مشمول پرداخت مالیات و عوارض موضوع قانون صدر الاشاره می‌گردد.

شایان ذکر است به استناد ماده (۱۳) قانون موصوف مالیات‌ها و عوارض پرداخت شده بابت صادرات کالا و خدمت به خارج از کشور که از طریق مبادی خروجی رسمی صورت می‌گیرد، با ارائه برگه خروجی صادره توسط گمرک (در مورد کالا) و اسناد و مدارک مثبته مسترد می‌گردد.

سوال ۶ : آیا چند مرحله‌ای بودن مالیات بر ارزش افزوده و وصول آن در هر یک از مراحل واردات ـ تولید ـ توزیع موجب اخذ مضاعف مالیات نخواهد شد؟

خیر ، مکانیزم اجرایی این مالیات به گونه‌ای است که مالیات بر ارزش افزوده پرداختی در هنگام خرید به عنوان اعتبار (طلب) مالیاتی ایشان محسوب شده و به صورت دوره‌ای تسویه می‌گردد. به همین دلیل هیچ مالیات مضاعفی بر فعالان اقتصادی تحمیل نمی‌شود.

این مهم از ویژگی‌های بارز مالیات مورد بحث است که منجر به جایگزینی آن با دیگر انواع مالیات‌های فروش در سایر کشورهای جهان شده است.

سوال ۷ : آیا با اجرای این نظام مالیاتی، هیچ ‌یک از مالیاتهای قبلی حذف یا تعدیل خواهند گردید؟

بلی ، از آنجا که مالیات بر ارزش افزوده بر پایه مصرف وضع می‌گردد جایگزین مالیات‌ها و عوارض موضوع قانون موسوم به تجمیع عوارض خواهد گردید.

راه آسان‌تری برای ارتباط با کاربران‌مان پیدا کرده‌ایم :) کانال تلگرام چابک

دیدگاه ها