تبلیغات

روشهای مختلف تحصیل دارایی را بشناسید

دارایی ثابت

دارایی ثابت مبحثی است که یادگیری آن برای حسابداران  ضروری میباشد، در اینجا میخواهیم به مبحث روشهای مختلف تحصیل اموال ، ماشین آلات و تجهیزات بپردازیم.

تحصیل اموال ، ماشین آلات و تجهیزات :

تحصیل دارایی به طور نقد :

خرید دارایی به طور نقد متداولترین شیوه تحصیل دارایی است .کلیه وجوهی که خریدار آگاه برای خرید دارایی و آماده کردن آن برای استفاده پرداخت میکند.جزو بهای تمام شده منظور میشود . داراییها نباید به مبلغی بیش از قیمت نقدی در حسابهای مربوط ثبت شود .یعنی کلیه تخفیفات نقدی حتی اگر خریدار از آن استفاده نکرده باشد از قیمت خرید دارایی کسر شود.

تحصیل دارایی در قبال صدور اسناد بلند مدت :

بهای تمام شده اینگونه داراییها باید به مبلغی معادل قیمت نقدی (ارزش متعارف) بدون در نظر گرفتن بهره محاسبه شود .قاعده کلی ثبت دارایی که در قبال صدور اسناد تحصیل میشود به شرح زیر است :

الف-ارزش متعارف دارایی تحصیل شده مشخص یا قابل تعیین باشد :

در این صورت دارایی نحصیل شده باید به ارزش متعارف در دفاتر ثبت گردد و تفاوت مبلغ اسمی اسناد واگذار شده و ارزش متعارف دارایی تحصیل شده ، به حساب کسر یا صرف اسناد منظور و به تدریج طی دوره واریز اسناد به حساب هزینه یا درآمد بهره منتقل و مستهلک میشود.

ب-ارزش متعارف دارایی تحصیل شده مشخص یا قابل تعیین نباشد :

اینگونه دارایی ها باید براساس ارزش متعارف و یا ارزش فعلی اسناد واگذار شده در دفاتر ثبت گردد.

تحصیل دارایی در قبال صدور سهام:

طبق استانداردهای حسابداری ، هنگامی که اقلامی از اموال ، ماشین آلات و تجهیزات در مبادله با سهام واحد تجاری تحصیل میشود ، باید به ارزش متعارف دارایی تحصیل شده یا ارزش متعارف سهام صادر شده ، هرکدام مشخص تر باشد ، ثبت گردد.

تحصیل دارایی از طریق معاوضه :

گاهی اموال ، ماشین آلات و تجهیزات مورد نیاز واحدهای تجاری از طریق معاوضه با اموال ، ماشین آلات و تجهیزات واحدهای تجاری دیگر تحصیل میشود .در برخی از اینگونه مبادلات با وجود اینکه معاوضه اساسا غیرپولی است اما ممکن است مبلغ جزئی به عنوان سرک نقدی (تفاوت نقدی ) دریافت یا پرداخت شود.طبق استاندارد حسابداری مبادلات غیرپولی ، ثبت مبادلات غیرپولی همانند مبادلات پولی باید بر ارزش متعارف دارایی ها یا خدمات مورد مبادله مبتنی باشد .بنابراین بهای تمام شده یک دارایی غیرپولی که در معاوضه با دارایی غیرپولی دیگر تحصیل میشود ارزش متعارف دارایی واگذار شده است و سود و زیان معاوضه نیز شناسایی میشود .

حسابداری معاوضه دارایی ها تنها در مواردی باید بر ارزش متعارف دارایی ها مبتنی باشد که ارزش مزبور به نحوی معقول قابل تعیین باشد ، اگر در معاوضه ارزش متعارف دارایی غیرپولی واگذار شده و ارزش مزبور به نحوی معقول قابل تعیین باشد . اگر در معاوضه ارزش متعارف دارایی غیرپولی واگذار شده و ارزش متعارف دارایی غیرپولی تحصیل شده هیچ یک در حدی معقول قابل تعیین نباشد ، دارایی تحصیل شده باید به ارزش دفتری دارایی واگذار شده در دفاتر ثبت گردد و سود یا زیان نیز شناسایی نشود .

از آنجا که قواعد متفاوتی در مورد حسابداری معاوضه دارایی های غیر مشابه و معاوضه دارایی های مشابه ارائه شده است ، بنابراین هریک از مبادلات مزبور به طور جداگانه در زیر تشریح میشود.

معاوضه دارایی های غیرمشابه :

در معاوضه داراییهای غیر مشابه دارایی تحصیل شده باید به ارزش متعارف (ارزش بازار) دارایی واگذار شده در دفاتر ثبت و سود یا زیان معاوضه نیز کلا شناسایی شود . در این گونه مبادلات سود یا زیان از طریق مقایسه ارزش دفتری با ارزش متعارف دارایی واگذار شده محاسبه میشود .در معاوضه دارایی های غیر مشابه صرفنظر از اینکه معاوضه شامل سرک نقدی (یا سایر دارایی های پولی مانند : اسناد دریافتنی ) است یا خیر، سود یا زیان معاوضه شناسایی میگردد یعنی اگر فرآیند کسب درآمد کامل شود کل سود یا زیان معاوضه شناسایی میشود . در دفاتر پرداخت کننده سرک نقدی دارایی تحصیل شده به ارزش متعارف (ارزش بازار ) دارایی های واگذار شده (ارزش متعارف دارایی واگذار شده به علاوه سرک نقدی) ثبت میشود و دریافت کننده سرک نقدی دارایی تحصیل شده را به ارزش متعارف (ارزش بازار ) دارایی واگذار شده منهای سرک نقدی دریافت شده در دفاتر ثبت میکند . در مواردی که ارزش متعارف (ارزش بازار ) دارایی واگذار شده به نحوی معقول قابل تعیین نباشد ارزش متعارف (ارزش بازار) دارایی تحصیل شده مبنای ثبت قرار میگیرد .

معاوضه دارایی های مشابه :

معاوضه دارایی های مشابه ممکن است بدون سرک نقدی یا متضمن سرک نقدی (با سایر داراییهای پولی ) باشد .روش ثبت هریک از مبادلات مزبور در دفتر روزنامه به شرح زیر خلاصه و جمع بندی میشود :

الف – معاوضه بدون سرک نقدی باشد :

اگر در معاوضه دارایی های مشابه وجه نقد (یا سایر داراییهای پولی) دریافت نشود اولا سودی شناسایی نمیشود ثانیا دارایی تحصیل شده به ارزش دفتری دارایی واگذار شده در دفاتر ثبت میشود

امیدوارم از این مبحث استفاده لازم را برده باشید . دیدگاههای خودتان را در بخش نظرات با ما به اشتراک بگذارید.

ب- معاوضه متضمن پرداخت سرک نقدی باشد :

در این حالت دارایی تحصیل شده به مبلغی معادل ارزش دفتری دارایی واگذار شده به علاوه وجه نقد پرداخت شده در دفاتر ثبت میشود. اگر ارزش متعارف دارایی تحصیل شده کمتر از ارزش دفتری دارایی های واگذار شده (ارزش دفتری دارایی واگذارشده به علاوه وجه نقد پرداختی) باشد زیان معاوضه باید کلا شناسایی شود.

ج-معاوضه متضمن دریافت سرک نقدی باشد :

اگر در معاوضه دارایی های مشابه سرک نقدی دریافت شود ، بخش نقدی مبادله فروش و بخش دیگر آن مبادله غیرپولی فرض میشود . در این حالت ، سود باید به تناسب بخش نقدی مبادله به صورت زیر محاسبه و شناسایی گردد:

سود شناسایی شده براساس بخش نقدی مبادله = {(ارزش متعارف دارایی تحصیل شده +سرک نقدی )÷سرک نقدی}* کل سود حاصل از معاوضه

بعد از اینکه سود به تناسب بخش نقدی مبادله تعیین شد ، بهای تمام شده دارایی به ترتیب زیر محاسبه و در دفاتر ثبت می شود :

ارزش دفتری دارایی واگذار شده                                                                                            ****

کسر میشود :سرک نقدی دریافت شده                                                                                 (***)

اضافه میشود : سود شناسایی شده بر اساس سرک نقدی دریافت شده                                       ***

بهای تمام شده دارایی تحصیل شده                                                                                      ***

در مواردی که نتیجه معاوضه زیان باشد کل زیان باید شناسایی شود و دارایی تحصیل شده به ارزش متعارف دارایی واگذار شده منهای وجه نقد دریافت شده در دفاتر ثبت گردد.

تحصیل دارایی بطور رایگان :

طبق استانداردهای حسابداری مبادلات غیرپولی ” داراییهای غیر پولی که در انتقال یکجانبه ” دریافت میشود باید بر مبنای ارزش متعارف دارایی دریافت شده در دفاتر ثبت شود . در صورتی که اعطاکننده  محدودیت های خاصی را اعمال کرده باشد هرگونه کاهش ارزش که از شرایط مزبور ناشی میشود باید از ارزش متعارف دارایی دریافت شده کسر شود.

در صورتی که اهدای دارایی منوط به ایفای تعهداتی توسط دریافت کننده باشد تا تحقق تمامی شرایط ، دارایی تحصیل شده بطور رایگان ، باید به عنوان دارایی احتمالی تنها در یادداشتهای همراه صورتهای مالی افشا شود .

مخارج بعد از تحصیل :

مخارجی مانند تعمیرات عادی که منافع حاصل از خدمات را افزایش نمیدهد و برای حفظ دارایی در وضعیت عادی عملیاتی انجام میشود . در دوره وقوع به عنوات هزینه به ثبت میرسد.

مخارجی مانند تعویض و بهسازی که به افزایش ظرفیت یا عمر اقتصادی دارایی و یا بهبود اساسی در کیفیت تولیدی منجر میگردد.در صورتی که مبلغ آن با اهمیت باشد به حساب دارایی منظور میشود . مخارجی که معمولا در ارتباط با داراییهای موجود انجام میشود عبارتند از:

  • تعمیرات و نگهداری
  • تعویض و بهسازی
  • گسترش و الحاق
  • جابجایی و نصب مجدد

امیدوارم از این مباحث استفاده لازم را برده باشید ، در مبحث بعدی در مورد تعمیرات و نگهداری ، تعویض و بهسازی دارایی ثابت صحبت خواهیم کرد .

در ضمن میتوانید برای آشنایی با مباحث بیشتر حسابداری محصولات ما را از این لینک تهیه بفرمایید .

من فارغ التحصیل رشته حسابداری با 10 سال سابقه کار هستم.هدف از فعالیت توی سایت چابک انتقال اطلاعات و تجربه کاری خودم به افرادی است که تازه وارد عرصه حسابداری شده اند.

مطالب مشابه

دیدگاه‌ها

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

برو بالا
آموزش های رایگان حسابداری
آموزش مفاهیم حسابداری بصورت کاربردی و عملی
قوانین و مقررات
جدیدترین قوانین و بخشنامه های مالیاتی
دوره های آنلاین
آموزش های حرفه ای و کاربردی، ورود به بازارکار
رویدادهای ویژه
مهمترین اخبار و رویدادهای ویژه مرتبط با حسابداری